GITAROWE PORADY

Przedstawiam „garść” porad dla osób rozpoczynających naukę gry na gitarze klasycznej. W artykule znajdziecie Państwo odpowiedzi na pytania:

  • Kiedy można zacząć grać na gitarze?
  • Czym kierować się przy wyborze gitary?
  • Wymiary gitar.
  • Materiały, z których wykonana jest gitara.
  • Jak dobrać właściwy rozmiar gitary?
  • Jaką kwotę wydać na pierwszą gitarę?
  • Gitary, które polecam.
  • Jakie struny kupić do małej/dużej gitary?
  • Akcesoria gitarowe czyli: pokrowiec, podnóżek i inne.

 

Kiedy można zacząć grać na gitarze?

Dzieci – podobnie jak w przypadku edukacji w szkołach ogólnokształcących dziecko powinno wykazywać gotowość do nauki. W naszym przypadku gotowość do nauki gry na instrumencie.

Czym ta gotowość się przejawia:

  • zainteresowaniem instrumentem,
  • zainteresowaniem muzyką np. słuchanie i śpiewanie piosenek,
  • sprawnością ruchową/ kinestetyczna,
  • dzieci usportowione mogą mieć łatwiej ze względu na specyfikę gry na gitarze, gdzie wymagana jest większa koordynacja ciała(postawa z instrumentem, użycie dwóch rąk w procesie wydobycia jednego dźwięku),
  • siłą palców dłoni,
  • cierpliwością i umiejętnością koncentracji na lekcji.

W przypadku dzieci młodszych(4-6 lat),nauka przyjmuje w większym stopniu formę zabawy z instrumentem, wymagana jest wtedy zdolność rodzica do poświęcania czasu, energii i cierpliwości będącej wsparciem dla młodego muzyka.  (Polecam blog suzukidad)

W szkole muzycznej uczniowie rozpoczynają naukę w wieku 7 lat. Uczęszczają na zajęcia muzyczne przez cały tydzień, zajęcia z instrumentu odbywają się min. 2 razy w tygodniu. Inaczej jest jeżeli traktujemy lekcje gitary jako zajęcia ,które dziecko wykonuje w czasie wolnym od szkoły, na lekcje uczęszcza do ogniska muzycznego, domu kultury czy prywatnie.Rozsądnie będzie rozpocząć naukę w wieku ok. 10 lat. Dzieci w tym wieku posiadają większą koncentrację i skupienie uwagi tak przydatne w nauce gry na instrumencie. Dla młodszych dzieci w wieku 7-9 lat polecam zajęcia krótsze ale z większą częstotliwością np.2-3 razy w tygodniu.

Młodzież– spora liczba osób grających na gitarach zaczyna swoją przygodę właśnie w tym okresie. Większa koordynacja, osłuchanie ze „światem melodii” sprzyja sprawniejszemu przyswajaniu wiedzy.

Dorośli – Podstawowe pytanie ile czasu mogę przeznaczyć na grę? Czy moja aktywność zawodowa, sytuacja rodzinna pozwala na systematyczną praktykę?

Kolejnym krokiem jest prawidłowy dobór rozmiaru instrumentu.

 Czym kierować się przy wyborze gitary?

Gdy kupujemy dla dzieci ubrania sugerujemy się  oznaczeniami rozmiarów tj. długości, szerokości, rodzaju materiału itp.

I tak jak nie kupimy 7 letniemu dziecku kurtki w roz. 52, nie powinniśmy kupować pełnowymiarowej gitary roz.4/4.  Pojawiają się często pytanie na ile starczy konkretna gitara?? Jak szybko dziecko 7 letnie dorośnie do gitary pełnej 4/4 ?

Na wstępie przedstawię rozmiary gitar, sposoby „zdejmowania miary” oraz charakterystyczne cechy instrumentów.

Gitary pojawiają się w rozmiarach 1/8 – ¼ – ½ -3/4 -7/8 – 4/4. Oczywiście rozmiary poszczególnych wytwórców mogą różnić się między sobą a nawet zachodzić na siebie np. rozmiar ¾ może być określany jako ½. Stąd nie można całkowicie polegać na opisie producenta, a zbadać rzeczywiste wymiary gitary.

Spotykamy też stosowane u producentów z Hiszpanii oznaczenia słowne : seniorita(7/8), cadete(3/4), requinto(1/2).

W opisie gitar pojawia się też określenie lita lub laminowana płyta.

igitara.pl
Gitary klasyczne

Gitary od lewej:  4/4(elektro klasyczna,klasyczna), 7/8,(4/4 „silent”) 3/4, 1/2, 1/4.

Przykładowe  wymiary gitary 4/4 to:

  • długość menzury- 650mm menzura to długość czynnej(drgającej)struny,
  • szerokość siodełka -52mm,
  • grubość szyjki/gryfu -21mm,
  • głębokość pudła rezonansowego zakres 95-102mm.

Znany europejski producent strun w swojej ofercie posiada struny do gitar małych, średnich i pełnych. Oto jak podaje rozmiary gitar do długości menzur.

Gitary: 1/8 menzura 44 – 48 cm

¼ menzura  49 –  52 cm

½ menzura  53 – 56 cm

¾ menzura  57- 61 cm

7/8 menzura 62 -64 cm

Możemy zatem określić, że w każdym rozmiarze ułamkowym mamy: mniejszy, środkowy i wyższy rozmiar np. gitary ¾  o menzurach 570/580/610. Wskazane jest ustalenie prawidłowej menzury na której  można wygodnie grać. Ma to związek z rozstawem progów na gryfie. Mówiąc w skrócie – krótsza menzura to mniejszy rozstaw progów, a co za tym idzie łatwiejsza i lżejsza gra dla osoby z mniejszą ręką.

 Podstawowe materiały z których zbudowana jest gitara:

Jakość materiałów użytych do budowy gitary będzie miała wpływ na:

  • dźwięk,
  • łatwość gry,
  • estetykę.

Podstawowe parametry to:

  • rodzaj drewna użytego do konstrukcji płyty głównej gitary
  • jakość podstrunnicy oraz jakość i precyzja nabicia progów
  • jakość maszynek stroikowych, materiał i precyzja wykonania siodełka i podstawka.

W sprzedaży dostępne są gitary z płytą czołową wykonaną ze sklejki lub litą płytą świerkową/cedrową.  Gitary wykonane z litych materiałów będą miały lepsze wybrzmiewanie i szlachetniejszy ton, przy czym topy świerkowe będą brzmiały „jaśniej”, topy cedrowe „ciemniej”. Z racji wrażliwości gitary należy dbać o odpowiednią wilgotność (ok 40-50%) przechowywanego instrumentu i uważać by nie uległ przesuszeniu. Może objawić się to pęknięciem płyty. Wilgotność mierzymy higrometrem, a „nawadniamy” gitarowymi nawilżaczami.

Podstrunnice wykonane są zwykle z twardego drewna: palisander, heban, buk. Progi to zwykle stopy metali np. miedzi, cynku i niklu. Precyzja wykonania podstrunnicy i nabicia progów będzie mieć kolosalny wpływ na możliwość wydobycia poprawnego dźwięku. Efekt kiepskie progi =kiepski dźwięk. Wysokiej jakości maszynki, precyzja wykonania podstawka i siodełka będą miały wpływ na właściwą intonację (strój) gitary.

Jak dobrać właściwy rozmiar gitary?

Gitarę możemy dobrać uwzględniając:

  1. wiek ucznia (i tu pojawią się największe rozbieżności),
  2. wzrost ucznia,
  3. zasięg palców lewej dłoni,
  4. sprawdzenie i „przymierzenie” kilku instrumentów.

Ad1. Wiek. Według ogólnodostępnych opisów np.

gitary 3/4 są odpowiednie dla młodzieży w wieku 10-13 lat. Gitara w rozmiarze 1/2 jest  jest przeznaczona dla dzieci w wieku 7-10 lat. Jeszcze mniejsza jest gitara 1/4 – dla dzieci 4-7 lat.

Metoda ta jest nieprecyzyjna, może pojawić się przecież osoba w wieku 8 lat, a mierzona siatką centylową podczas wizyty u lekarza „wchodzić” w centyle osoby 12-13 letniej i na odwrót.

Ad2. Wzrost. Europejskie Stowarzyszenie Nauczycieli Gitary – EGTA – wydało  zalecenia dla prawidłowego doboru gitar dopasowując menzurę gitary do wzrostu ucznia.

Źródło:  http://www.egta-d.de/page/gitarrenkauf.html

wzrost        skala gitary

180 cm      65 cm

175 cm      63 cm

169 cm      61 cm

153 cm      55 cm

133 cm      48 cm

114 cm       41 cm

Nauczyciele gitary wg metody Suzuki proponują miarę:

Dziecko mierzone

od pępka do podłogi,    menzura gitary

ok 61 cm                     40 cm

66 cm                       45 cm

72 cm                       50 cm

85 cm                       55 cm

90 cm                       60 cm

93 cm                       63 cm

wyższy       pełnowymiarowa (65 cm)

Źródło:http://www.suzukidad.com/guitar-gear-for-suzuki-students/childrens-guitars/

 

Ad.3 Zasięg palców lewej dłoni mierzony w cm  od małego palca do kciuka

 

Zasięg palców             menzura

 

ok 15cm                 48-53   cm

16 cm                    53-56   cm

17cm                      56-57   cm

18cm                      58        cm

19cm                      61,5-62cm

20cm                      63-64    cm

21,5 cm                  64-65  cm

23 cm                     65    cm

 

Źródło:http://www.luthierguitar.com/product/446/5P%20Senorita%20A,%20Alhambra%20Advance%20Student%20solid%20Spruce/

 

Ad.4 Przymierzenie kilku instrumentów.

Tu zakup gitary możemy porównać do zakupu odzieży. Znając swój przybliżony rozmiar np. S, M, L, XL mogę wstępnie sprecyzować dane do zakupu.

Jednak dopiero jeżeli przymierzę dany produkt, poczuję jak leży, czy pasuje fason, kolor – będę pewny zakupu.

Podobnie w przypadku wyboru gitary. Proponowałbym wstępnie określić rozmiary gitary np. ½ ,¾, 7/8, 4/4 (S,M,L,XL). Dalej zmierzyć wzrost(cm) oraz zmierzyć zasięg dłoni(od kciuka do palca małego) dopiero z tą wiedzą zabrać się do przymierzania produktu:)

„Materiał” – instrumenty z litą płytą (świerkową lub cedrową) będą lepiej brzmiały.

Rozsądniej wybrać cenioną markę produktu (nawiasem mówiąc coraz więcej markowych instrumentów pochodzi z Chin).

I o ile ciekawe markowe spodnie ciut za długie mogę skrócić.  Tak w przypadku instrumentu nie jest to możliwe ;).

Dla osób dorosłych rozważałbym zakup gitary 4/4 pomimo wymiarów wskazujących na 7/8. W przypadku dzieci, kierowałbym się skalą w dół wybierając instrumenty mniejsze, zamiast większych myśląc, że dziecko szybko dorośnie do instrumentu pełnowymiarowego.

Jaką kwotę wydać na pierwszą gitarę?

Młodzi uczniowie potrafią zniechęcić się do gry na gitarze gdy po wstępnym okresie gry na kiepskim instrumencie zaczynają dostrzegać jego braki. „Trzaski”, niemożność wydobycia czystego tonu, braki w intonacji.

Zaczynając grę na dobrym instrumencie mamy pewność, że taki instrument nie będzie przeszkodą w kontynuowaniu praktyki, a zalety – takie jak:  wygoda, łatwość uzyskania pięknego dźwięku, estetyka będą zachęcały do codziennej praktyki.

Często spotykam się z takim schematem działania: kiepska gitara zostaje kupiona dziecku jako prezent z myślą „zobaczymy” i spróbujemy czy przez jakiś czas będzie dawało sobie radę – i tak dziecko męczy się niejednokrotnie kilka miesięcy.

Inny spotykany schemat to zakup gitary w pełnym rozmiarze z myślą, że dziecko przecież kiedyś dorośnie.

Chcąc kupić dobrą gitarę z litą płytą na pewno wydamy więcej niż 100 zł. Alternatywą jest zakup instrumentu używanego lub wypożyczenie na okres próbny gitary dobrej marki.

Cena nowej gitary ułamkowej jest porównywalna z ceną gitary pełnej i na zakup takiej gitary trzeba będzie zarezerwować min. 750 zł.

Grając na dobrych instrumentach dzieci chętniej pracują, są dumne i zadowolone ze swojej nauki, wykazują większe postępy.

 

Gitary które polecam w rozmiarze 1/8 – 7/8

Jest wiele marek gitar na rynku. Poniżej opiszę powszechnie dostępne, korzystając z opisów zamieszczonych na stronach producentów. Ograniczając budżet do ok 1000-1500 zł.

Modele z litą płytą przednią – świerk lub cedr

 Podstawowe wymiary:

  • menzura – cm
  • siodełko – mm

Producent Hiszpania:

„Alhambra” – modele ½ requinto (54cm- 50mm,), ¾ cadete (61cm- 48mm), 7/8seniorita(63,6cm- 50mm) – cena ok 1200 zł

„Paco castillo” – 1/2(54cm- 48mm), 3/4(58cm-48mm), 7/8(64cm- 50mm) szyjka we wszystkich modelach 20mm – cena ok 1200 zł

„Esteve” – 1/8( 40cm-48mm), 1/4(48cm-48mm),1/2(53cm), 3/4(53cm)

„Sanchez” ¾ (61 cm)

„Admira” rozmiary – ½(55,5 cm), 3/4(58cm, 61cm), 7/8(63cm)  od 600 -1300 zł

Czechy:

„Strunal”, „Pro natura”, „Gewa” -rozmiary ¼(48cm- 43mm), ½(53cm- 43mm) ,3/4(57cm- 45mm), 7/8(62cm -48 mm) -cena ok 600-1300 zł

Niemcy,Hiszpania:

„Höfner” –model HC 504 rozmiary ½(53cm-44mm), ¾(58cm-45mm), model HG 604

cena ok 800 – 1500 zł

„Hopf” – rozmiary ½,3/4, 7/8 -cena ok 800-1500 zł

Finlandia:

„Kantare” – rozmiar ¾(58cm), 7/8 (61,5cm)– cena ok. 1200 zł

Chiny:

„Luthier” – ¾, 7/8(63cm) – cena ok 750 zł

Wszyscy wymienieni wyżej wytwórcy produkują gitary przede wszystkim w rozmiarze 4/4 (skala 65cm) i jeżeli ta wielkość nam odpowiada mamy wtedy  większy wybór modeli instrumentów.

 

Second Hand – (gitary używane). Zdarza się, że możemy zakupić instrument z drugiej ręki.   I jeżeli instrument jest zadbany, z nieznacznymi oznakami użytkowania, a często z dodatkowym pokrowcem- jest to całkiem dobry wybór gdyż ceny spotykamy na poziomie 40-50 % wartości gitary nowej. Tutaj możemy w cenie nowej gitary z laminatu mieć instrument z litą płytą.

Wybór oczywiści pozostawiam Państwu.

Jakie struny kupić do gitary?

Polecam firmy:

D’addario, Savarez, La bella, Hannabach

Struny dostępne są w rozmiarach 1/8, 1/4, ½, ¾, 7/8  oraz 4/4

Najlepiej dobrać rozmiar strun do rozmiaru gitary, możliwe jest użycie w małej gitarze strun o naciągu „hard” dostosowanych do gitar pełnych(4/4). np. D’addario EXP Hard.

W strunach firmy La bella i Hannabach zastosowano owijkę na strunie 3- G, struna brzmi dźwięczniej i lepiej stroi.

W gitarach 4/4 na początku praktyki radziłbym stosować naciąg „normal” ułatwi dociskanie strun z mniejszą siłą.

Akcesoria gitarowe:

 Pokrowiec

Najlepszy jest pokrowiec z wodoodpornej tkaniny z dodatkową pianką izolacyjną. Polecam pokrowce z gąbką o grubości min. 1 cm generalnie im więcej tym lepiej 🙂 gitara będzie lepiej chroniona w transporcie i przed niekorzystną aurą.

Podnóżek

Powszechnie stosowana podpórka unosząca stopę, kolano oraz gitarę, polecana w pierwszym okresie nauki (1 -2 lata).

Podgitarnik

Podpórka mocowana za pomocą przyssawek do gitary, unosi instrument na odpowiednią wysokość, nie unosząc kolana, co za tym idzie umożliwia zachowanie prawidłowej postawy, ciała eliminującej zbędne napięcia w obręczy biodrowej i barkowej oraz pozwala zachować prosty kręgosłup – bez skoliozy bocznej.

Genialny wynalazek ułatwiający ćwiczenia wielu gitarzystom, obecnie jest kilka firm produkujących podgitarniki dostępne są również dla małych gitar np. modele „kids”.

Krzesło/stołek

Niezwykle istotny element wyposażenia każdego gitarzysty niestety często pomijany. Krzesło powinno być dostosowane do wzrostu. Najlepiej aby krawędź uda osoby siedzącej i krawędź podudzia tworzyły kąt prosty. W innym wypadku przy kącie rozwartym gitara będzie się zsuwać z kolana, a przy kącie ostrym kolana będą zbyt wysoko, będzie występować zbędne napięcia w mięśniach pleców. Polecam regulowany stołek Stim ST-2.

Pulpit

Stojak na nuty z regulacją stopnia pochylenia, ułatwia komfortowe odczytywanie zapisu nutowego.

 Stroik

Dawniej kamerton lub gwizdek wskazujący ton a1 440 Hz, dzisiaj elektroniczny tuner umożliwiający precyzyjne dostrojenie instrumentu również w dawnym naturalnym stroju 432 Hz.

Metronom – potrzebny do nauki rytmicznego grania.

 

Na tym kończę, mam nadzieję, że informacje okażą się przydatne w rozpoczęciu gitarowej przygody.

 Tadeusz Stasiak

 igitara.pl